Sağlık

Genetik hastalıklar 1 saatte tesbit edilebilecek

Genetik hastalıklar 1 saatte tesbit edilebilecek

Yapay zeka ve geliştirdiği hızlı test kitlerini kullanan bilim adamı Prof. Dr. Hüseyin Onay, genetik hastalıkların günler süren belirlenme süresini 1 saate indirdi. Ege Üniversitesi (EÜ) Tıp Fakültesi Tıbbi Genetik Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Hüseyin Onay, günler süren genetik tanı sonuçlandırma sürecini, ürettiği hızlı test kiti ve yapay zekalı yazılımla 1 saate düşürdü. Testin süresi, hızlı tanı konulması, hastalıkların tedavi yöntemlerinin belirlenmesi, gereksiz cerrahi müdahalelerin yapılmaması açısından önem taşıyor. Prof. Dr. Onay, üniversitenin teknoparkında kurduğu şirkette genetik hastalıkların belirlenmesinde kullanılan testlerin standardizasyonu ve sürelerinin yerli imkanlarla kısaltılması konularında çalışma yürütüyor. Onay, AA muhabirine yaptığı açıklamada, DNA'da meydana gelen hasarlara bağlı oluşan genetik hastalık sıklığının son derece yüksek olduğunu söyledi. Bu hastalıkları tanımanın tedavi açısından önem taşıdığını kaydeden Prof. Dr. Onay, hastaların yıllarca tanı için beklediğini dile getirdi. Genetik test sürecinin uzunluğuna dikkati çeken Onay, yaptıkları çalışmalarla testlerin çok kısa sürede sonuçlanmasını sağlamayı başardıklarını anlattı. Onay, şöyle devam etti: "Genetik tanı süreci minimum 20 günlük bir süre. Biz bunu geliştirdiğimiz teknolojiyle dünyada ilk defa 1 saat bandına çektik. Bu 1 saat içinde genetik testin yanında otomatik raporlama sürecini de tamamlamış oluyoruz. DNA'yı elde ettikten sonra kitleyi çok hızlı şekilde istediğimiz gen bölgesine ayrıştırıyoruz. Ardından dizi analizini gerçekleştiriyoruz. Sonrasında yine kendi ekibimizin dahil olduğu yazılımlar sayesinde bunları bulutta otomatik analiz edip, otomatik raporluyoruz. Test kiti ve buradaki yazılım bize ait. Yazılımın, yapay zeka algoritmalarını kullanarak kendini geliştirmesi de çok önemli."

OYUN KURUCU DURUMUNA GELDİK

Genetik hastalıklardaki çözümün Türkiye'de yapılmasının önemine değinen Onay, şunları kaydetti: "Bu noktada bir oyun kurucu durumuna gelmiş bulunuyoruz. Yazılım şirketimiz Gene2info'nun ABD'de merkezi var. Bu sayede global ilaç firmalarıyla çalışma şansı bulduk. Şu anda 4 genetik hastalık için hızlı tanı kiti geliştirdik. Bu sayı her geçen gün artacak. İlaç firmalarıyla kontak halindeyiz. Bunlardan 2'si ülkemizde en sık gözlenen ailesel Akdeniz ateşi ve Akdeniz anemisi. Diğer ikisi de dünyada en sık genetik test yapılan kistik fibrozis ve ailesel meme kanseri. Onların tedavisi olan hastalıklarına yönelik bazı kitler geliştirme süreci içindeyiz." Prof. Dr. Onay, kullanıma hazır hale gelen hızlı test kitinin, bazı rahatsızlıklarda ameliyat şeklinin belirlenmesi açısından da büyük önem taşıdığını sözlerine ekledi.

ONAY’IN GENETİK ÇALIŞMALARI

Çalıştığı üniversitede edindiği 100 bine yakın genetik test tecrübesini kullanarak çeşitli çalışmalar yürüten Prof. Dr. Hüseyin Onay, daha önce yerli imkanlarla "süper hızlı DNA temelli kişi tanımlama", kalıtsal meme kanseri, genetik tanı koymanın zor olduğu hemofili hastalığının tespitine yönelik "ilk" test kitlerini geliştirmişti. Onay, yenidoğan genetik taramasında da hızlı ve ucuz bir sistem elde etmişti.

Haber: (Almanya Bülteni) – İzmir
Kaynak: (AA) Anadolu Ajansı

Benzer Haberler

Obezite sorunu olanlar bu haberi okusunlar
Prof. Dr. Özgür Fırat, "Obez hastalar için ilk tedavi şekli ameliyat değildir....
Fazla kilosu olanlara iyi haber
Obezite tedavisinde mevcut ilaçlara göre çok daha yüksek oranda sağlıklı kilo...
Şekersiz güllaç şeker hastalarının gözdesi
İftar sofralarının vazgeçilmezi olan güllaç, şeker hastaları ve diyet yapanlar...
Emziren anneler oruç tutmamalı
Uzmanlar, orucun emziren annelerin süt sentezinde belirgin bir bozulmaya yol...
Bitkiler sağlığımız için tehlikeli de olabilir
Tedavi amaçlı yararlanılacak bitkilerin bilimsel olarak tanımlanması ve...
Şok diyetler sağlık için çok sakıncalı
Prof. Dr. Taşan, "Şok diyetler sağlık için son derece sakıncalı, bu kesinlikle...
Aerobik ve direnç egzersizlerinin faydaları
Kardiyoloji Uzmanı Prof. Dr. Nail Çağlar, aerobik egzersizlerinin kalp ve...
2050'de on kişiden biri işitme engelli olabilir
Sağlık Bilimleri Üniversitesi  (SBÜ) Rektör Yardımcısı Kulak Burun Boğaz...
Genetik hastalıklar 1 saatte tesbit edilebilecek
Yapay zeka ve geliştirdiği hızlı test kitlerini kullanan bilim adamı Prof. Dr....