Zorunlu sigortaya dönüş yolları

 

Az kazanan serbest meslek sahipleri yaşlılıklarında

özel sağlık sigortası yaptıklarına bin pişman oluyorlar. Bu kişiler yeniden zorunlu 'kanuni' sigorta sistemine geri dönemek istediklerinde, sisteme girebilmek için genellikle sigortalı bir işte çalışmak zorundalar.
Serbest çalışıyorsunuz ama bir arkadaşınıza ait bir firmada kendinizi aylık 500 Euro brüt üzerinden sigortalı gösteriyorsunuz. Böylece zorunlu 'kanuni' sigorta sistemine dahil olabiliyorsunuz. Olsa iyi olurdu ancak bu malesef mümkün değil. Bu yöntem yanlızca işsizlik ve emeklilik sigortası için geçerli olabiliyor. Bu iki sigorta sisteminde kişinin aylık 450 Euro limitinin üzerinde bir gelir elde etmesi yeterli oluyor. Sağlık sigortalarında ise durum farklı.

'ANA MESLEK' VE 'ÇALIŞAN' AYRIMI

Sağlık sigortası -ve bunun doğal sonucu olarak yaşlılık bakımı sigortası- için sosyal güvenlik kanununun 5. maddesinin 5. fıkrasında yer alan özel şartlar bu konuyu düzenliyor. Kanuna göre ana meslek olarak serbest çalışanlar, normal şartlarda zorunlu sağlık sigortasından muaf oluyorlar. Kanun bu durumu serbest meslek sahiplerinin maddi durumları nedeniyle zorunlu sağlık sigortasında olduğu gibi düşük sigorta primi ödemek durumunda olmamalarıyla açıklıyor. Kanuna göre, istisnai durumlarda, az kazanç elde eden ve 'ana meslek' olarak serbest mesleği icra etmeyenlerin zorunlu sağlık sigortası sistemine dahil olabilecekleri hükmünü getiriyor. Böyle bir durumda belirleyici soru olarak, kimin 'ana meslek olarak' serbest meslek yaptığı ve kimin bu kategoriye girmediği sorusu öne çıkıyor.

ANAHTAR 'ARBEITNEHMER' STATÜSÜ

Zorunlu sigorta kapsamına girmek için 'çalışan' statüsünde olmanız gerekiyor. Zorunlu sigorta kapsamına girmek için de çalışan statüsü gerekiyor. Eğer serbest meslek yaparken belirli bir süre için de olsa bu işi icra etmeye arar verir ve çalışan olarak 'geringfügig' (düşük gelirli) olmayan bir işte çalışırsanız, zorunlu ve 'kanuni' sağlık sigortası kapsamına dahil olursunuz. Serbest işinizden tamamen vazgeçmiş olmak zorunda değilsiniz. 1 Temmuz 2013'den itibaren yürürlükte olan kanuna göre, 'çalışan' statüsünde olmak için haftada 20 saatten fazla olmak koşuluyla, aylık limitin yarısını geçmemesi gerekiyor. 2014'te geçerli olan söz konusu limit batı için aylık 2765 Euro'dur. Bu durumda çalışan statüsü için aylık brüt 1382,50 Euro gelir elde etmek gerekiyor.

SERBEST MESLEK SAHİPLERİ KENDİLERİNİ 'ÇALIŞAN' OLARAK GÖSTEREBİLİR

Çalışan olma durumunun ağır bastığı durumlarda hem sağlık sigortası kurumu hem de kişinin itiraz hakkı söz konusu olabiliyor.
Unutulmaması gereken nokta ise eskiden çalışan statüsü için yapılan işin ana meslek olarak icra ediliyor olması gerekirken, yeni düzenlemeyle birlikte bu durum değişmiş olması. Serbest meslek sahibi kişi iş yerinde başkalarını çalıştırıyor olsa bile, kensini de -eğer bizzat belirli bir iş saatinin üzerinde çalışıyorsa- kendisini 'çalışan' olarak gösterebiliyor ve bu sayede 'Arbeitnehmer' statüsüne sahip olup, zorunlu kanuni sağlık sigortası hakkından yararlanabiliyor.

Haber: (Almanya Bülteni) – Essen